  

Beste batzuk
:: Miguel
Abendaņo (1617-1688) 
Jesuita egin eta Lagundiak Gaztela aldean zituen ikastetxeetan zuzendari
ardurak hartuta ibili zen. Erlijio liburu bat baino gehiago idatzi
zuen; ezagunena, “Divina ciencia de la predestinación”.
Ignacio Iparraguirrek dioenez, Inkisizioko Auzitegian aritu zen
kalifikatzaile lanetan, nahiz eta auzitegiak berak bere liburuak
ere debekatu izan. Auzitegi hori 1478an sortua zen, Elizaren barnean
heresiak eta fede katolikoaren zuzentasunaren aurkako jokabideak
epaitu eta zigortzeko; gupida gabe eta zigor ikaragarriak ezarriz
jokatu zuten Inkisizioko epaileek mende askoan.
:: Francisco
Azurmendi (?-1798) 
XVII eta XVIII. mendeetan milaka erretaula eta eskultura
egin ziren Gipuzkoako elizetan jartzeko; barrokoaren –eta,
azken aldian, neoklasikoaren- urrezko garaia izan zen. Era askotako
lanbideak sortu eta garatu ziren eta maisu asko aritu zen horietan.
Lan horiek egiteko erremateetara aurkeztu eta bere eskaintzak egin
ohi zituzten, lana non hartu, batetik bestera ibiliz.
Francisco Azurmendi idiazabaldarra maila oneko erretaula eta eskulturgilea
izan zen; liburu askotan “Felipe” deritzoten arren,
I.Cendoyak azaldu du, “Francisco” izan zela.
Estilo barrokoaren azken arnasaldian hasi zen lanean (Olaberriko
elizan), baina gero neoklasikoan aritu zen Gipuzkoako famatuena
izateraino ere. Horregatik, hainbat elizatan egin zuen lan: Ataunen,
Mutiloan, Alegian, Donostiako Santa Marian, Santa Teresan eta San
Frantziskon, Errenterian, Amasan, Andoainen, Lezon, Beran, Altsasun...
:: Jose
Antonio Iparragirre (XVIII. mendea) 
Eskulturagilea izan zen hau ere. Idiazabalen jaio eta Seguran ere
bizi izan zen. Bera lanean hasi zen garaian –1735 aldera-
barrokoko Churriguera maisuaren eskola zen ospetsuena eta haren
ildotik aritu zitzaigun Idiazabalgo elizako bi erretaulatan (San
Ignaziorena eta Jesusen familiarena egin zituen) eta Beasainen;
gero rococo estiloan aritu zen Astigarretako elizan.
:: Demetrio
Jauregialzo Muxika 
XIX. mendearen bukaeran eta XX.aren hasieran beste idiazabaldar
askok egin zuten bezala, Ameriketara emigratu zuen –Argentinara-
bizimodu hobe baten bila. Hemengo baserri ekonomia goia jota zegoen
eta, zeuden bizibideak kontuan izanda, jende gehiegi zegoen. Europako
beste nekazari eskualde askotan bezala, irtenbidea beste kontinente
batzuetara joatea izan zen.
Joandako batzuk aberastea lortu zuten; horietako bat izan zen Demetrio
Jauregialzo. Idiazabala itzuli eta etxe ederra egin zuen (Pilarrenea).
Argentinan zituen lurretan, berriz, Kordobako probintzian, trenbideko
geltokiaren ondoan herri bat eraiki zen (1910ean hasita) eta “Idiazabal”
izena jarri zion; 1.800 bizilagun inguru ditu gaur egun.
:: Marcelino
Lardizabal Agirrebengoa (1879-1958) 
Bere garaiko beste asko bezala, apaiz egin zen. 1923-43 bitartean
Kolonbian ibili zen misiolaritzan, San Jorgeko prefektu apostoliko
izanik (gotzainaren pareko, beraz). Itzuli zenean, Misioetako Apaizgaitegiko
Bikario Nagusi izan zen.
.: Mateo Muxika Urrestarazu (1870-1968)
.: Miguel Antonio Zumalakarregi
(1773-1867) |
|